Cánh cửa sập vô hình: SEC muốn nới lỏng quy tắc Pay-to-Play, nhưng đây mới là cạm bẫy thực sự
DAO
|
Phan Dũng
|
Hai năm. Đó là khoảng thời gian chờ đợi nếu một quỹ đầu tư muốn quay lại làm việc với quỹ hưu trí công sau khi "tặng quà" cho một chính trị gia địa phương. Đó là quy tắc 206(4)-5, hay còn gọi là Pay-to-Play, một chiếc áo chật mà SEC đang muốn cởi bỏ. Nhưng trong mỗi lần gọi lại, có một cánh cửa sập vô hình. Và lần này, cánh cửa đó có thể mở ra một vực thẳm pháp lý mới, thay vì một lối thoát.
Quy tắc này được sinh ra từ cơn ác mộng năm 2008. Vụ bê bối của Kiểm toán viên New York Alan Hevesi, người đã đổi những khoản đầu tư hàng triệu đô la từ quỹ hưu trí công để lấy tiền quyên góp chính trị, đã phơi bày một sự thật rằng: dòng tiền của công chúng có thể bị bẻ cong bởi những mối quan hệ. SEC đã phản ứng bằng một cây búa tạ: cấm hoàn toàn mọi hình thức quyên góp trong vòng hai năm trước và sau khi ký hợp đồng. Luật chơi rất đơn giản: nếu anh muốn quản lý tiền của người dân, anh không được phép mua chuộc người đại diện của họ.
Nhưng búa tạ nào cũng có điểm yếu. Các quỹ đầu tư nhỏ, những người không có đủ nguồn lực để xây dựng một bộ phận tuân thủ hùng hậu, đã bị loại khỏi cuộc chơi. Một số quỹ khu vực, nơi mà việc tham dự một bữa tối gây quỹ là cách duy nhất để gặp gỡ quan chức, đã phải đối mặt với những rủi ro pháp lý không đáng có. Đây là lý do mà Gary Gensler, chủ tịch SEC, đã yêu cầu xem xét lại quy tắc này. Ông ta muốn giảm bớt gánh nặng cho các doanh nghiệp nhỏ, muốn tạo ra một sân chơi công bằng hơn. Nhưng, như mọi khi, thiện chí không phải lúc nào cũng dẫn đến kết quả tốt.
Dựa trên kinh nghiệm kiểm toán của tôi, những thay đổi tiềm năng đang được thảo luận bao gồm việc rút ngắn thời gian chờ hai năm, nâng ngưỡng miễn trừ cho các khoản quyên góp nhỏ (hiện tại là 350 đô la cho mỗi chu kỳ bầu cử), hoặc thu hẹp định nghĩa về "người có liên quan" (covered associates). Mỗi thay đổi này đều có vẻ hợp lý trên bề mặt. Nhưng hãy nhìn vào mã nguồn của vấn đề: nếu anh rút ngắn thời gian chờ, anh đang hợp pháp hóa việc một quỹ đầu tư có thể quyên góp cho một thị trưởng, và sau đó 12 tháng, ký hợp đồng quản lý quỹ hưu trí của thành phố đó. Điều này không phải là "mua chuộc" sao? Nếu anh nâng ngưỡng miễn trừ, anh đang tạo ra một khoảng trống để các giao dịch nhỏ lẻ, nhưng được lặp lại nhiều lần, có thể trở thành một kênh vận động hành lang không chính thức. Đây không phải là một lỗ hổng, mà là một cánh cửa sập được thiết kế có chủ đích.
Các lập luận phản trực giác ở đây là: việc nới lỏng quy tắc Pay-to-Play thực chất sẽ không giúp các quỹ nhỏ, mà sẽ giúp các quỹ lớn có sẵn bộ máy quan hệ công chúng. Họ có thể tận dụng các khoảng trống mới để tạo ra một lợi thế cạnh tranh không công bằng. Một quỹ nhỏ không có luật sư riêng sẽ không dám mạo hiểm thử nghiệm ranh giới mới. Nhưng một quỹ lớn, với đội ngũ pháp chế hùng hậu, sẽ biết chính xác nơi nào an toàn để đặt chân. Điểm mù lớn nhất của cuộc cải cách này là: nó đang cố gắng sửa một cái máy bị hỏng bằng cách thay một cái ốc vít, trong khi toàn bộ cấu trúc khung xương đã bị cong vênh. Vấn đề thực sự không phải là chi phí tuân thủ, mà là sự xói mòn lòng tin. Một khi công chúng thấy rằng các quỹ đầu tư có thể mua đường vào quỹ hưu trí của họ, thì dù có luật lệ nào đi nữa, niềm tin cũng đã mất.
Vậy, chúng ta đang đứng ở đâu? SEC đang cân nhắc việc tháo một cánh cửa sập, nhưng lại vô tình tạo ra một cái bẫy lớn hơn. Trong mỗi lần gọi lại, có một cánh cửa sập vô hình. Và lần này, cánh cửa đó có thể là sự sụp đổ của niềm tin vào thị trường quản lý tài sản công. Câu hỏi đặt ra không phải là liệu quy tắc có được nới lỏng hay không, mà là liệu chúng ta có đang đánh đổi sự minh bạch lấy sự tiện lợi hay không? Và nếu vậy, ai sẽ là người trả giá?