Mới tuần trước, một người anh trong cộng đồng của tôi inbox, hỏi có nên all-in Bitcoin trước cuối năm không. Cậu ấy bảo: “Em thấy mấy kênh phân tích kỹ thuật bảo cuối năm Bitcoin 100 nghìn đô la chắc chắn lắm. Cơ hội cuối cùng trước khi quá muộn.” Tôi không trả lời ngay. Tôi gửi cậu ấy một đường link: dữ liệu từ một nền tảng prediction market cho thấy xác suất Bitcoin chạm 100 nghìn đô la vào cuối năm 2024 chỉ là 15%. Và tôi kể cậu ấy câu chuyện của chính mình năm 2021.
Tôi không thuộc típ người thích đánh cược. Là một ISFJ, tôi luôn cần sự an toàn. Nhưng năm 2021, tôi từng “chắc chắn” rằng ETH sẽ lên 10 nghìn đô la. Tôi đã dồn hết khoản lợi nhuận từ NFT vào một vị thế long với đòn bẩy cao. Lý do? Vì tôi tin vào câu chuyện “siêu chu kỳ”. Và rồi thị trường dạy tôi một bài học: khi tất cả đều “chắc chắn”, thì sự “không chắc chắn” sẽ đến. Vị thế của tôi bị thanh lý chỉ sau một đêm giảm 15%. Tôi mất toàn bộ lợi nhuận 7.5x từ NFT. Quan trọng hơn, tôi mất niềm tin vào những phán đoán tuyệt đối.
Bối cảnh hiện tại của Bitcoin rất rõ ràng: dòng tiền ETF đang chảy vào, nhưng với tốc độ chậm lại. Khối lượng giao dịch trên các sàn tập trung suy giảm. Tâm lý thị trường – theo các chỉ số như Fear & Greed Index – đang ở vùng “hưng phấn” nhưng đã giảm từ mức “tham lam cực độ” hồi đầu quý. Đây là thời điểm mà những người “chắc chắn” mua đỉnh thường xuất hiện. Còn dữ liệu từ các quỹ phòng hộ mà tôi theo dõi cho thấy họ đang tăng tỷ trọng hedging, không phải long.
15% không phải là con số ngẫu nhiên. Nó là sự tổng hòa của thanh khoản thị trường, lãi suất thực của Mỹ, và kỳ vọng từ thị trường quyền chọn. Khi bạn nhìn vào cấu trúc kỳ hạn của Bitcoin options trên Deribit, bạn sẽ thấy một đường cong “contango” ngược đời: các quyền chọn mua (call) ở giá 100 nghìn đô la có phí bảo hiểm thấp bất thường. Điều đó có nghĩa là giới chuyên nghiệp không sẵn sàng trả nhiều tiền để đặt cược vào kịch bản đó. Thị trường đang định giá sự “không chắc chắn” cao hơn sự “lạc quan”.
Tôi không nói rằng 100 nghìn đô la là không thể. Nhưng tôi muốn nói về một điều mà ít người trong cộng đồng Web3 Việt Nam đề cập: khi dữ liệu xác suất thấp, việc hành động dựa trên niềm tin mù quáng là một hình thức tự sát tài chính. Đã có quá nhiều người bạn của tôi bị cuốn theo câu chuyện “tới mặt trăng” mà quên mất rằng thị trường tiền mã hóa không có điểm dừng cho lòng tham. Năm 2022, tôi chứng kiến một founder trẻ mất 40% cộng đồng chỉ sau một đêm vì FOMO vào một dự án “chắc chắn” 100x.
Cách duy nhất để chiến thắng ở một thị trường có xác suất 15% là: không chiến đấu ở mức xác suất đó. Hãy chờ đợi. Hãy để cơ hội đến với bạn khi xác suất có lợi hơn. Đừng cố gắng bắt đáy hay mua đỉnh bằng cảm tính. Tôi đã học được điều đó từ những lần đốt tiền vì ‘chắc chắn’. Trong mùa đông crypto năm 2022, khi tất cả đều chán nản, tôi chỉ lặng lẽ trò chuyện với từng thành viên trong cộng đồng, động viên họ. Không phải vì tôi biết trước tương lai, mà vì tôi tin vào sức mạnh của sự bền bỉ hơn là dự đoán.
Liệu bạn có đang đánh đổi sự an toàn của mình cho một câu chuyện mà chính thị trường đang nói là không chắc chắn? Hãy dừng lại một chút. Nhìn vào con số 15% kia. Đó không phải là lời nguyền, mà là lời nhắc nhở. Trong một thế giới mà ai cũng muốn kiếm tiền nhanh, người biết bảo vệ vốn và chờ đợi mới là người chiến thắng cuối cùng.