Ngày 5/6, Bank of America công bố nâng giá mục tiêu cổ phiếu AMD từ $550 lên $620, với lý do chính là sức mạnh của mảng AI chip (Instinct MI300X) và kỳ vọng thị phần sẽ tiếp tục mở rộng trước NVIDIA. Với tư cách một nhà phân tích blockchain đã theo dõi ngành 22 năm, tôi nhìn thấy một câu chuyện sâu hơn: sự chuyển hướng của dòng vốn tổ chức từ GPU mining sang AI inference đang định hình lại cấu trúc cung-cầu của toàn bộ hệ sinh thái phần cứng – và điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các blockchain sử dụng PoW, cũng như các dự án DePIN đang khao khát tận dụng năng lực tính toán rẻ.
Bối cảnh: Kể từ khi Ethereum chuyển sang Proof-of-Stake, thị trường GPU mining đã mất đi động lực chính. Các thợ đào đổ xô sang các coin như Ravencoin, Kaspa – nhưng tổng nhu cầu GPU cho mining chỉ bằng một phần so với thời hoàng kim 2021. Trong khi đó, AI bùng nổ đã hút toàn bộ nguồn cung GPU cao cấp (NVIDIA H100/B200, AMD MI300X) vào tay các ông lớn cloud. AMD, với thế mạnh về Chiplet packaging và giá thành cạnh tranh, đang trở thành lựa chọn số hai không thể thiếu cho các hyperscaler. BofA nâng giá mục tiêu chính là đánh cược vào câu chuyện “second source” này.
Phân tích cốt lõi: Khi dòng thanh khoản phần cứng đổi hướng
AMD không còn là “ông vua GPU mining” như xưa. Card đồ họa Radeon của họ đã mất dần thị phần vào tay NVIDIA trong mảng gaming lẫn mining. Nhưng điều thú vị là chính kiến trúc CDNA (dành riêng cho AI) của AMD lại đang mở ra một cánh cửa mới cho crypto: khả năng chạy các thuật toán Proof-of-Work kết hợp với AI. Các dự án như PrimeIntellect hay Bittensor đã thử nghiệm sử dụng AMD ROCm để fine-tune model, và kết quả cho thấy hiệu năng tính toán trên mỗi đô la của MI300X cao hơn 30-40% so với H100 trong các tác vụ FP32/FP16. Điều này vô tình tạo ra một động lực mới: các thợ đào có thể dùng card AMD để vừa mining vừa tham gia inference cho AI, nhận token reward kép.
Tôi từng audit một giao thức DeFi bị hack $180M vào năm 2022, và tôi nhận ra rằng chính hợp đồng thông minh của họ không đồng ý với tuyên bố an toàn – cũng giống như hiện tại, nhiều người cho rằng AMD chỉ là lựa chọn thứ yếu so với NVIDIA. Nhưng nếu nhìn vào tốc độ cải thiện ROCm (software stack của AMD), cộng với sự hỗ trợ từ các framework như PyTorch 2.0, thì khoảng cách giữa AMD và NVIDIA trong mảng AI đang thu hẹp nhanh hơn dự kiến. Đối với blockchain, điều này có nghĩa là các dự án DePIN muốn thuê GPU từ thợ đào sẽ có thêm nguồn cung giá rẻ từ AMD, thay vì chỉ phụ thuộc vào NVIDIA đắt đỏ.
Góc nhìn phản trực giác: AMD thắng, thợ đào cũng thắng?
Nhiều người nghĩ rằng khi AMD tập trung vào AI, họ sẽ bỏ rơi mảng gaming/mining, khiến thợ đào khó tiếp cận card giá rẻ. Nhưng thực tế, làn sóng AI đang kéo theo nhu cầu về chip tầm trung dùng cho inference (MI300X không phải lúc nào cũng cần – nhiều tác vụ nhỏ có thể chạy trên Radeon RX 7000 series với ROCm). Điều này tạo ra một thị trường thứ cấp sôi động: các card AMD cũ (từ mining) được tái chế để phục vụ AI inference giá rẻ. Các dự án như Akash Network hay Render Network đã ghi nhận sự gia tăng nguồn cung từ AMD, giúp giảm giá thuê GPU tới 20% trong quý 1/2024.
Tuy nhiên, điều khiến tôi trăn trở là vấn đề bảo mật. Nếu thợ đào chạy AI inference trên card AMD để kiếm token, họ phải đối mặt với rủi ro phần mềm độc hại từ các model đào tạo bởi người dùng không tin cậy. Chưa có cơ chế sandboxing hiệu quả trên ROCm, trong khi NVIDIA đã có GPU isolation. Đây là một lỗ hổng chết người cho các nền tảng DePIN.
Takeaway: Hãy theo dõi động thái của AMD trong mảng blockchain/xác minh tính toán
BofA có thể đúng khi định giá AMD dựa trên AI, nhưng họ bỏ qua một thị trường ngách đang lớn: chứng minh công việc có ý nghĩa (Proof of Useful Work). AMD đang thử nghiệm các giải pháp phần cứng để xác thực tính toàn vẹn của computation (tương tự Intel SGX), nếu thành công, nó sẽ là nền tảng cho một lớp blockchain chuyên dụng. Câu hỏi đặt ra: Liệu các block producer có chấp nhận trả phí cao hơn để chạy trên phần cứng đáng tin cậy? Hay họ sẽ chọn rẻ và mạo hiểm? Lịch sử cho thấy, thị trường thường chọn rẻ cho đến khi có sự cố.