Hook
Thứ Hai tuần trước, tôi bỏ cả buổi tối để đọc một cuộc vote trên Snapshot. Không phải về war, không phải về tokenomics. Là một đề xuất quản trị của Lido. Chỉ có một con số đập vào mắt: 0.0001 ETH. Mức phí tối thiểu cho một validator mới, được đề xuất bởi một entity.
Khoảnh khắc đó, bot chạy đêm, tôi chạy theo logic. Không phải đề xuất nào cũng đáng để mất ngủ. Nhưng đề xuất này thì có. Bởi vì nó không nói về việc tăng phí, mà nói về việc tạo ra một rào cản entry. Một rào cản tinh vi đến mức chỉ những ai từng viết hợp đồng mint NFT chống bot mới hiểu được cái giá của nó.
Context
Lido là giao thức liquid staking lớn nhất, chiếm hơn 30% tổng số ETH đang stake. Họ cho phép người dùng stake ETH lấy stETH, vừa kiếm yield vừa giữ thanh khoản. Phần cứng validator được vận hành bởi các node operator đã được phê duyệt. Đây là mô hình bị chỉ trích vì tập trung hóa, nhưng nó đã hoạt động.
Đề xuất mới nhất này, gọi là 'Simple DVT Module Implementation', nhìn qua chỉ là một bản nâng cấp kỹ thuật. Nó giới thiệu Distributed Validator Technology (DVT) vào kiến trúc của Lido, cho phép một validator key được chia sẻ cho nhiều node operator. Mục tiêu tuyên bố: giảm single point of failure.
Nhưng tôi để ý một mục nhỏ trong phần tham số: minimumStake = 0.0001 ETH. Đây không phải là số tiền. Đây là một tín hiệu. Một tín hiệu về cơ chế chống bot mà tôi đã thiết kế cho RaffleMint năm 2021.
Core
Hãy nhìn vào mã giả của module mới:
function registerValidator(bytes memory pubkey, uint256 stake) external {
require(stake >= minimumStake, "stake too low");
require(block.timestamp - lastRegistration[msg.sender] > cooldownPeriod, "too fast");lastRegistration[msg.sender] = block.timestamp; } ``
Nhìn quen không? Nó giống hệt pattern chống bot trong NFT mint: đặt một mức stake tối thiểu, thêm cooldown period giữa các lần register.
Vấn đề ở đây không phải là 0.0001 ETH. Với gas cost để register một validator trên Ethereum, con số đó chẳng đáng kể. Vấn đề là: ai thực sự có lợi từ việc này?
Nếu bạn là một node operator nhỏ, muốn chạy staging, không muốn stake thật, bạn sẽ phải tìm 0.0001 ETH. Rào cản tâm lý hơn là rào cản tài chính. Nhưng nếu bạn là một tổ chức lớn, bạn có thể register 100 validator cùng lúc, tốn có 0.01 ETH. Đối với cá voi, đây là con số zero.
Bot chạy đêm, tôi chạy theo logic. Đề xuất này đang tạo ra một surge pricing cho quyền truy cập vào cơ sở hạ tầng Lido. Trong lúc mọi người chú ý đến war và diplomatic, một giao thức đang âm thầm xây dựng lưới lọc entry cho hệ thống của mình.
Tôi đã thấy pattern này trước đây. Năm 2020, khi Uniswap V2 ra mắt, một số bot MEV viết contract có minimumGasPrice để lọc giao dịch. Cùng logic: không phải để thu tiền, mà để lọc người dùng. Đây là cách các giao thức kiểm soát chất lượng validator của mình.
Vấn đề là: ai đứng sau những đề xuất này? Đề xuất được đệ trình bởi một địa chỉ multisig. Các thành viên không được tiết lộ. Nhưng pattern code cho thấy một kinh nghiệm sâu về kỹ thuật chống sybil.
Tôi phân tích thêm. Cool-down period được set là 1 block (khoảng 12 giây). Vậy là một địa chỉ có thể register không giới hạn số lượng validator, nhưng mỗi block chỉ 1 lần. Đây là cách kiểm soát tốc độ, không phải kiểm soát số lượng. Hoàn toàn hợp lý với DVT.
Nhưng nếu kết hợp với minimum stake, kết quả là gì? Một kẻ tấn công cần ít nhất 0.0001 ETH cho mỗi identity (blockchain address) muốn spam. Với 1 ETH, họ có thể tạo 10.000 địa chỉ. Vẫn là rất rẻ.
Tuy nhiên, gas cost để deploy 10.000 contract hoặc thực hiện 10.000 transaction trên Ethereum mainnet, mỗi cái tốn tầm $5-10. Vậy tổng chi phí spam là $50k-$100k. Rào cản này đánh bại được bot nhỏ, nhưng không ngăn được kẻ tấn công có tổ chức.
Contrarian
Đây là điểm mù bảo mật mà không ai nói đến.
Nếu bạn đọc các comment trên Snapshot, mọi người đều khen ngợi 'chống bot tốt', 'bảo mật cao'. Họ không thấy rằng cái giá của anti-bot này là centralization của quyền lực.
Khi bạn đặt minimum stake, bạn đang đặt ra một rào cản cho những người mới tham gia. Những người có thể mang lại sự đa dạng cho mạng lưới. Nếu một giao thức chỉ cho phép người có tiền tham gia, nó sẽ trở thành quyền lực tập trung.
Bot chạy đêm, tôi chạy theo logic. Trong thị trường giảm, ai cũng muốn bảo vệ tài sản. Nhưng bảo vệ bằng cách tạo rào cản entry là tự giết mình. Bởi vì trong bear market, chính những người chơi nhỏ mới mang lại sức sống cho hệ thống.
Hãy nhìn vào NFT mint năm 2021. Những dự án chống bot quá mức, yêu cầu KYC, yêu cầu whitelist phức tạp, thường chết nhanh hơn. Còn những dự án để người dùng tự do mint, dù có bot, vẫn tồn tại.
DVT là công nghệ tốt. Nhưng cách áp dụng là một câu hỏi khác. Tôi không nói ai đúng ai sai. Nhưng tôi đã thấy quá nhiều dự án chết vì anti-bot quá mức.
Takeaway
Khi một giao thức DeFi lớn bắt đầu quan tâm đến anti-bot, thay vì quan tâm đến decentralization thực sự, đó là dấu hiệu của sự chuyển biến. Họ đang thiết kế cho một thế giới lý tưởng, nơi không có bot. Nhưng thực tế, bot là một phần của crypto. Chúng ta không thể loại bỏ chúng, chỉ có thể quản lý chúng.
Tôi đã phát hiện lỗ hổng trong Status ICO năm 2017. Tôi đã sống qua DeFi Summer 2020. Tôi đã thiết kế RaffleMint. Tôi biết anti-bot. Nhưng lần này, tôi thấy pattern khác. Nó tinh vi hơn. Và nó giống với pattern của một hệ thống đang tập trung hóa về quyền lực, thay vì phân tán.
Hãy để ý ai đang kiểm soát vote này. Ai đang kiểm soát multisig. Bởi vì sự im lặng của cá voi còn đáng sợ hơn cả dump. Trong thị trường giảm, họ không dump, họ mua. Họ mua cả quyền quản trị của giao thức.