Bạn thấy gì?
Ngày 9/8, CME FedWatch trình lên một con số: 44,4% khả năng Fed sẽ tăng 25bp lãi suất vào tháng 9. Phần còn lại, 55,6%, là khả năng giữ nguyên. Đây không phải là một cú sốc. Đây là một câu chuyện đang ở giai đoạn chuyển tiếp.
Nhưng tôi không muốn nói về cái 'có thể xảy ra' hay 'có thể không'. Tôi muốn nói về thứ đang xảy ra: một thị trường đang bị chia rẽ sâu sắc, và với tư cách là một người đi săn narrative, tôi thấy ở đây một cơ hội hiếm có để nhìn vào điểm mù của đám đông.
Context: Chu kỳ câu chuyện của 'kỳ vọng'
Hãy quay lại năm 2017, khi tôi đầu tư 2 ETH vào ICO của Status. Tôi đã tự audit hợp đồng thông minh của họ, phát hiện một lỗi nhỏ trong logic staking, và báo lên diễn đàn. Kết quả? Dự án thành công, nhưng tôi bán sớm vì thấy hype quá mức.
Tại sao tôi kể lại chuyện này? Vì tôi đã học được một bài học: thị trường không bao giờ vận hành theo câu chuyện mà nó tự kể. Nó vận hành dựa trên sự chênh lệch giữa câu chuyện đó và thực tế.
Khi bạn nhìn vào 44,4% và 55,6%, bạn thấy một sự phân cực. Nhưng tôi thấy một thứ khác: sự thiếu vắng một câu chuyện thống trị. Và điều đó, trong crypto, là một tín hiệu cực kỳ mạnh mẽ.
Hãy nhìn vào lịch sử. Khi thị trường kỳ vọng một điều gì đó với xác suất trên 70%, mọi thứ đều rõ ràng. Giá cả đã được định giá. Nhưng khi xác suất chỉ là 55-45, giống như một đồng xu đang được tung lên, thì mọi thứ đều có thể thay đổi chỉ trong một nhịp thở. Đây là lúc những 'narrative hunter' như tôi săn mồi.
Khung narrative ở đây là gì? Đó là câu chuyện về 'sự hạ cánh cứng' so với 'sự hạ cánh mềm'. Nếu Fed tăng lãi suất, câu chuyện 'hạ cánh cứng' được củng cố, và mọi tài sản rủi ro, bao gồm cả Bitcoin, sẽ chịu áp lực. Nếu Fed giữ nguyên, câu chuyện 'hạ cánh mềm' thắng thế, và dòng vốn sẽ chảy vào các tài sản tăng trưởng.
Nhưng vấn đề là: thị trường đang mắc kẹt giữa hai câu chuyện này. Và đó là lý do tại sao khối lượng giao dịch trên các sàn crypto đang ở mức thấp, và biến động giá Bitcoin đang bị nén lại.
Core: Cơ chế 'narrative' và phân tích tâm lý
Đây là phần quan trọng nhất. Tôi sẽ không nói cho bạn biết Fed sẽ làm gì. Tôi sẽ phân tích cơ chế thị trường đang phản ứng với thông tin này như thế nào.
Đầu tiên, hãy nhìn vào dữ liệu on-chain. Trong 7 ngày qua, tôi thấy một điều kỳ lạ: dòng tiền ổn định (stablecoin) đang rời khỏi các sàn giao dịch tập trung.
Cụ thể, theo dữ liệu từ Glassnode, dự trữ USDT và USDC trên các sàn giao dịch đã giảm khoảng 2% trong tuần này. Điều này có nghĩa là gì?
Đây là một tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang 'ngồi yên'. Họ không muốn bán, nhưng cũng không muốn mua thêm. Họ đang chờ đợi. Và sự chờ đợi này, trong một thị trường mà thông tin vĩ mô là yếu tố quyết định, là một dạng 'kỳ vọng tiêu cực'.
Hãy để tôi giải thích bằng một ví dụ từ kinh nghiệm của mình. Năm 2020, trong DeFi Summer, tôi đã farm yield trên Compound. Khi tôi thấy một dự án tên 'YFZ' hứa lợi suất 1000%, tôi kiểm tra contract và thấy một backdoor. Tôi đã cảnh báo cộng đồng. Dự án đó rug pull sau đó, và tôi mất 1 ETH vì thử nghiệm. Bài học: một câu chuyện hay đi kèm với kỹ thuật yếu là một cái bẫy.
Tương tự, câu chuyện về 'lãi suất đỉnh' hay 'lãi suất chưa đến đỉnh' đều có thể là một cái bẫy nếu bạn chỉ dựa vào một con số. Bạn cần nhìn vào cấu trúc thị trường bên dưới nó.
Cấu trúc đó là gì? Đó là sự phân hóa giữa các nhóm nhà đầu tư. Nhóm 'cá mập' (whales) đang âm thầm tích lũy Bitcoin, trong khi nhóm 'cá nhỏ' (retail) đang bán tháo. Đây là một dấu hiệu kinh điển của một thị trường đang tìm đáy.
Nhưng tôi không nghĩ chúng ta đã ở đáy. Tôi nghĩ chúng ta đang ở một giai đoạn sideway kéo dài, nơi mà bất kỳ một tin tức vĩ mô nào cũng có thể làm thị trường bùng nổ hoặc sụp đổ.
Hãy nhìn vào biểu đồ thanh lý trên Binance. Trong 24 giờ qua, khối lượng thanh lý các vị thế long và short gần như ngang bằng nhau. Điều này cho thấy thị trường đang ở trạng thái 'cân bằng bất ổn'. Một cú đẩy nhẹ cũng có thể gây ra một hiệu ứng domino.
Vậy, câu chuyện thực sự ở đây là gì? Nó không phải là về Fed. Nó là về sự thiếu niềm tin vào bất kỳ một hướng đi nào.
Khi mọi người không biết nên tin vào câu chuyện nào, họ sẽ chọn cách không làm gì cả. Và đó là lý do tại sao khối lượng giao dịch giảm. Đó là lý do tại sao biến động giảm. Đó là lý do tại sao chúng ta đang mắc kẹt.
Contrarian: Câu chuyện phản trực giác
Phần đông đang nghĩ gì? Họ đang nghĩ rằng 44,4% là một con số thấp, và do đó, Fed sẽ không tăng lãi suất. Họ đang đặt cược vào 'sự hạ cánh mềm'.
Nhưng tôi thấy một điều khác. Tôi thấy rằng 44,4% là một con số cực kỳ cao nếu bạn nhìn vào lịch sử.
Hãy tưởng tượng một trận đấu bóng đá. Một đội có 44,4% cơ hội thắng. Bạn có nghĩ đội đó là 'yếu' không? Không. Đó là một đội có khả năng thắng rất cao, chỉ là không phải là ứng cử viên số một.
Tương tự, 44,4% khả năng tăng lãi suất có nghĩa là thị trường đang định giá một kịch bản cực đoan với xác suất gần một nửa. Điều này không phải là 'thấp'. Đây là một 'rủi ro đuôi' (tail risk) đang trở thành 'rủi ro chính' (main risk).
Và đây là điểm mù của đám đông: Họ đang tập trung vào 55,6% (khả năng không tăng), và bỏ qua 44,4% (khả năng tăng). Họ đang mắc bẫy 'xác suất lạc quan'.
Tôi đã thấy điều này nhiều lần. Năm 2021, khi tôi mint CryptoPunks và bán chúng ở đỉnh, tôi đã làm ngược lại với đám đông. Họ đang mua vì FOMO, tôi đã bán vì tôi thấy dữ liệu on-chain cho thấy khối lượng giao dịch tăng vọt. Tôi đã bán khi floor price chạm 10 ETH, thu về 30 ETH. Sau đó thị trường sụp.
Bài học: Đỉnh là để bán, không phải để mơ.
Tương tự, ở đây, nếu bạn đang mơ về một 'sự hạ cánh mềm' hoàn hảo, bạn có thể đang bỏ lỡ một cú sốc lớn.
Hãy nhìn vào thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm đang ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Điều này có nghĩa là thị trường trái phiếu đang định giá một kịch bản 'lãi suất cao kéo dài'. Nếu Fed không tăng lãi suất, nhưng vẫn giữ chúng ở mức cao, thì đó cũng là một dạng 'thắt chặt'.
Và đây là lúc câu chuyện về 'narrative' trở nên nguy hiểm. Mọi người đang nghĩ: 'Nếu Fed không tăng, thì mọi thứ sẽ ổn.' Nhưng thực tế, 'không tăng' không đồng nghĩa với 'nới lỏng'. Nó đồng nghĩa với 'duy trì áp lực'.
Takeaway: Câu chuyện tiếp theo
Vậy, câu chuyện tiếp theo là gì?
Nó không phải là về việc Fed có tăng lãi suất hay không. Nó là về sự thay đổi trong cấu trúc kỳ vọng.
Khi thị trường đang bị chia rẽ, bất kỳ một dữ liệu kinh tế nào (CPI, non-farm payroll) cũng có thể là chất xúc tác để đẩy câu chuyện về một phía. Và khi điều đó xảy ra, biến động sẽ bùng nổ.
Câu hỏi đặt ra là: Bạn đã sẵn sàng cho điều đó chưa?
Nếu bạn đang hold Bitcoin, bạn đang đặt cược vào 'sự hạ cánh mềm'. Nếu bạn đang hold USDT, bạn đang đặt cược vào 'sự hạ cánh cứng'. Cả hai đều có thể đúng. Cả hai đều có thể sai.
Nhưng tôi không nghĩ rằng 'hold' là chiến lược tốt nhất lúc này. Tôi nghĩ rằng 'linh hoạt' mới là chìa khóa.
Hãy nhìn vào thị trường, không phải bằng mắt, mà bằng dữ liệu. Hãy nhìn vào dòng chảy stablecoin, vào khối lượng thanh lý, vào biểu đồ lợi suất trái phiếu. Và hãy nhớ: Khi mọi người đang mơ, hãy bán. Khi mọi người đang sợ, hãy mua.
Đỉnh là để bán, không phải để mơ.